Babykwaaltjes

Geelzucht bij pasgeboren baby’s

Jullie kindje wordt eindelijk geboren maar dan blijkt hij of zij geelzucht te hebben. Een andere term is hyperbilirubine, een hoog bilirubine gehalte in het bloed, of icterus. Dit komt bij ongeveer 60% van alle geboren baby’s voor. Maar wat is hier nu de oorzaak van en nog belangrijker: is het te voorkomen?

Vlak na de geboorte is er van geelzucht vaak nog geen sprake, pas na 2 tot 7 dagen begint een baby geel te zien door een te hoog gehalte bilirubine in het bloed. De bilirubine gaat dan stapelen onder de huid en dit geeft de gele kleur.

Waarom gaan baby’s soms geel zien?

Baby’s hebben na de bevalling een overschot aan rode bloedcellen in hun bloed. Dit moet worden afgebroken en als afvalstof komt er bilirubine vrij. Deze bilirubine wordt afgebroken door de lever maar je kunt je voorstellen dat de organen van een pasgeboren baby nog op gang moeten komen en vaak nog niet op volle kracht functioneren.

Kan de lever deze grote hoeveelheden bilirubine niet afbreken dan blijft dit in het lijfje en gaat het zich stapelen. Hierdoor kan de huid en soms ook het oogwit van je kindje geel verkleuren. Dit verdwijnt in de meeste gevallen na enkele dagen vanzelf weer. Echter stijgen de waardes boven een bepaald niveau dan kan dit blijvende hersenschade veroorzaken. Deze aandoening wordt kernicterus genoemd en is in deze moderne tijd gelukkig zeer zeldzaam (1:100.000).

Gaat het kindje in plaats van na enkele dagen al binnen 24 uur geel zien? Dan kan dit duiden op het slecht functioneren van de lever of een afwijkende bloedgroep tussen moeder en kind. In deze gevallen is het belangrijk dat de baby zo snel mogelijk onderzocht wordt door een kinderarts en zo nodig behandeld wordt.

Risicofactoren voor het ontwikkelen van geelzucht

Geelzucht voorkomen kun je als moeder en ouders helaas niet. De kans op (ernstige) geelzucht neemt toe wanneer:

  • de baby te vroeg is geboren. Meer dan twee weken te vroeg of voor de 37e zwangerschapsweek.
  • de borstvoeding niet op gang komt en de baby te weinig melk binnen krijgt.
  • de baby tijdens de bevalling blauwe plekken of bloeduitstortingen heeft opgelopen. Bijvoorbeeld bij een bevalling door middel van een tang of vacuümpomp. )
  • Bloedgroep antagonisme: het bloed van de baby is onverenigbaar met dat van de moeder. Bijvoorbeeld moeder heeft bloedgroep O en de baby A of B. Of de moeder is rhesus-negatief en de baby rhesus-positief.
  • Het kind ziek is.
  • Een eerder kind ook geelzucht heeft gehad.
  • Er sprake is van een erfelijke ziekte die de bloedafbraak verhoogt (G6PD-deficiëntie of sferocytose)
  • Er sprake is van zwangerschapsdiabetes.

Uitkloppen van de navelstreng

Je zult vast gelezen hebben over het laten uitkloppen van de navelstreng. Dit wel zeggen dat de navelstreng niet gelijk na de geboorte doorgeknipt wordt maar ongeveer 3-4 minuten wordt gewacht. Op deze manier kan er nog wat extra bloed van de moeder naar het kind stromen, zo’n 50-100 ml. Dit brengt vele voordelen met zich mee, meer stamcellen bereiken de baby en hij of zij krijgt nog een extra dosis ijzer dat de kans op bloedarmoede verlaagd.
Een nadeel, dat volgens velen niet opweegt tegen de voordelen, is dat door dit extra bloed de kans op geelzucht toeneemt.
waarom gaan baby's geel zien

Wat kun je doen om de geelzucht zo snel mogelijk te laten verdwijnen?

Zorg ervoor dat je baby voldoende drinkt. Bilirubine verlaat via de ontlasting en urine het lichaam. Dus door regelmatig te voeden zorg je dat de darmwerking versnelt en de bilirubine niet opnieuw in het bloed wordt opgenomen.

Geelzucht komt vaker voor bij baby’s die borstvoeding krijgen en dan vooral wanneer de borstvoeding niet goed op gang komt. Leg daarom je baby in de eerste dagen 8 tot 12 keer per dag aan de borst, hiermee stimuleer je het op gang komen van de borstvoeding.

Bij baby’s die borstvoeding krijgen kan de geelzucht langer aanwezig blijven dan bij kindjes die flesvoeding krijgen. Dit is normaal en betekent in de meeste gevallen dus niet dat de borstvoeding gestopt moet worden.
Je kunt de box of wieg het best bij het raam zetten, zonlicht kan deze vorm van geelzucht doen verminderen.

Mijn kind heeft geelzucht, wat nu?

In vrijwel de meeste gevallen is dit niets om je zorgen over te maken maar het wordt door medisch personeel wel uiterst zorgvuldig gecontroleerd. Deze controle kan plaatsvinden door de verloskundige, verpleegkundige of door een arts. Zij kijken naar hoe geel de baby is en welke lichaamsdelen er geel verkleurd zijn. Zoals het oogwit, de slijmvliezen van de mond, enkel het gezicht of het hele lichaam.
Er kan op de huid gedrukt worden. Blijft de drukplek wit dan is het bilirubinegehalte nog niet dusdanig hoog. Ook zal er gekeken worden naar de alertheid van de baby en of hij of zij goed en voldoende drinkt.

Het bilirubine gehalte kan gemeten worden via een huidtest. Het apparaat lijkt op een soort oorthermometer en wordt op 3 plekken op het lijfje van de baby gedrukt. Hieruit komt een bepaalde waarde.
Om meer zekerheid te krijgen wordt er bloed afgenomen van de hiel en onderzocht in het laboratorium. De uitslag kun je na een uur verwachten.

Geelzucht is een van de meest voorkomende complicaties bij de baby na de bevalling

Behandeling van geelzucht

Het bilirubinegehalte dat je baby mag hebben is onder andere afhankelijk van de leeftijd, geboortegewicht, zwangerschapsduur en eventuele risicofactoren of complicaties. Er wordt gestart met fototherapie wanneer het bilirubine gehalte te hoog dreigt te worden. Dit is een niet pijnlijke therapie waarbij de baby, met enkel een luier aan, op een matje of onder een lamp gelegd wordt. Dit matje of de lamp geven een specifiek licht dat de bilirubine omzet in een wateroplosbare variant en zo kan worden uitgescheiden via ontlasting of urine.

Je kindje wordt dus met enkel een luiertje aan op het bili-bed of onder de lamp gelegd. Hij of zij wordt voorzien van een stoffen brilletje om de ogen te beschermen tegen het licht. Om te voeden mag je je baby onder de lamp vandaan halen, echter de momenten zonder licht moeten zo kort mogelijk gehouden worden.
Een voordeel van het bili-bed (matras) is dat het gevouwen kan worden. Zo kun je je baby bij je houden met het matje nog altijd onder hem of haar. Zo kun je de fototherapie door laten gaan tijdens het voeden of omdat je je pasgeboren kindje even lekker bij je wilt laten slapen.

Meestal duurt de therapie 24 uur en er zal daarna gekeken worden hoe effectief het was. Aan de hand van de nieuwe bloedwaarden wordt er besloten of de bilirubine voldoende gedaald is of dat er eventueel nog een sessie zal worden gestart.

Helpt fototherapie niet of niet voldoende dan kan er worden besloten om een wisseltransfusie uit te voeren. Hierbij wordt een deel van het bloed van de baby vervangen door dat van een donor. Dit duurt ongeveer 2 tot 3 uur en hierna krijgt de baby wederom fototherapie.

Geelzucht bij pasgeborenen: Is het gevaarlijk?

Al met al is geelzucht op zich niets zorgwekkend maar artsen houden gele kindjes toch nauwlettend in de gaten zodat een eventuele kernicterus voorkomen wordt. Onze Elin is hiervoor een week in het ziekenhuis gebleven waar ik achteraf erg blij om was.

Met een zwangerschapsduur van 36 weken, uit laten kloppen van de navelstreng en een geboorte door middel van vacuümpomp behoorde onze kleine meid dus zeker tot een risicogroep. Ze zag binnen enkele dagen behoorlijk geel. Ze heeft twee sessies fototherapie ondergaan en had wel 9 prikgaatjes in haar kleine handjes. Maar gelukkig gaat nu alles weer hartstikke goed en heeft ze een gezond roze kleurtje op haar wangetjes!

Instagram

error: Inhoud is beschermd !!

Niets meer missen?
nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks een mail met alle blogs en interessante aanbiedingen in jouw mailbox.

Bedankt voor jouw inschrijving.

Oeps er ging iets mis.